vogelperspectief

“Het broedseizoen vanuit vogelperspectief: wandelaars, hardlopers of fietsers die broedende buizerds verontrusten… Hoeveel meldingen zijn er al binnengekomen van ‘vreesaanjagende’ mensen?” @marliesdevet, 12 juni 2019

Nee helaas, die meldingen ontvangen journalisten (nog) niet. Wel berichten over ‘aanvalslustige buizerds‘, ‘terror-uil‘ en ‘terror-roofvogels‘.

Representatie
Een gebeurtenis vanuit het perspectief van de wandelaar, hardloper of fietser optekenen, dat is het probleem niet. De woorden die een journalist daarbij gebruikt… daar valt wel wat over te zeggen.
broedende buizerds die wandelaars, hardlopers of fietsers ‘belagen
Een ‘agressieve‘ bosuil ‘heeft het gemunt op‘ fietsers…
Havik ‘valt‘ hardloper ‘aan‘…
Deze woordkeuzes zijn niet neutraal, ze ‘kleuren’ het beeld dat geschetst wordt. Met name het woord ‘terror‘ wordt in de media graag toegevoegd.

Wie belaagt wie?
In het wild levende dieren ‘wonen’ niet in een ‘beschermde leefomgeving’; ze kunnen de deur niet op slot doen om hun kroost te beschermen tegen ‘indringers’. Om hun directe leefomgeving veilig te houden zijn ze permanent op hun hoede voor ‘aanvallers’. En ja, soms worden ook nietsvermoedende ‘terror‘-mensen door zorgzame vogelouders weggejaagd.

Buizerd (Buteo buteo) Broeddichtheid 2013-2015 Bron: Vogelatlas.nl

Advertenties

verpesticiden

In 2016 werd in de Nederlandse landbouw 5.700.000 kg chemische middelen gebruikt. Dit is 3,5 procent minder dan bij de vorige meting in 2012, schrijft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Elke vier jaar publiceert het CBS cijfers over het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de land- en tuinbouw. Om de respons en daarmee de kwaliteit van de CBS-enquête te waarborgen is deelname sinds 2016 verplicht.

Hoeveel kilogram landbouwgif is er in de periode 2012-2018 in totaal gebruikt? En hoe verhoudt dit intensief gebruik van ‘gewasbeschermingsmiddelen’ zich tot SDG12: Verzeker duurzame consumptie- en productiepatronen?

Gebruik van landbouwgif in Nederland (bron: CBS.nl)

Gebruik van landbouwgif in Nederland (bron: CBS.nl)

Die vragen blijken nog open te staan. Feit is dat Nederland met 90,3 miljard euro de op één na grootste exporteur van landbouwgoederen van de wereld is, na de Verenigde Staten. Maar deze economische ‘medaille’ heeft dus een ecologische keerzijde… we ‘verpesticiden’ onze leefomgeving.

Onze productie moet schoner: het doel is om chemicaliën en ander afval in de lucht, water en bodem te verminderen.

De Sustainable Development Goals (SDG’s) zijn mondiale duurzaamheidsdoelen… met lokale uitdagingen!

Glyfosaat bespoten weiland (bron: Waarneming.nl)

goudjakhals

Goudjakhals_shutterstock_220909501_Vladimir_Kogan_Michael

goudjakhals (foto: Shutterstock)

De goudjakhals (Canis aureus) is een hondachtige uit het geslacht Canis. De Euraziatische goudjakhals en de Afrikaanse ‘gouden wolf’ (Canis anthus) werden tot 2015 als een soort beschouwd. Genetische studie (Koepfli et al.) toonde echter aan dat het om twee ver verwante soorten gaat.
Het natuurlijke verspreidingsgebied van de Euraziatische goudjakhals breidt zich, sinds de jaren ’80 van de vorige eeuw, vanuit de Balkan uit naar nieuwe gebieden. Waarom is niet duidelijk, maar aangenomen wordt dat wettelijke bescherming, veranderingen van landgebruik (Šálek et al., 2014) en klimaatverandering (Arnold et al., 2012) hier een rol in spelen.

Waarnemingen
De eerste waarneming van een goudjakhals in Nederland is een registratie met een wildcamera op 19 februari 2016. Totaal onverwacht kwam daar ineens een goudjakhals in beeld.

Herkenning
De goudjakhals lijkt op een kleine wolf, met kortere staart (reikt tot de hak), kleinere kop, spitsere snuit en relatief grotere oren. De vacht is rossig tot beige-bruin op de flanken met grijzige rug die doorloopt tot op de zijkant. Het bruine gezichtsmasker wordt gekenmerkt door een duidelijke witte tekening rond de mond en de nek. De pootafdruk van de goudjakhals lijkt op die van een grote vos. maar met een herkenbaar verschil: de twee middelste tenen hebben de vorm van een U omdat de voetkussentjes aan de basis met elkaar vergroeid zijn.

Leefgebied en leefwijze
De goudjakhals kan leven in uiteenlopende biotopen, van halfwoestijn tot moeras. Het is net als de vos een alleseter. Hij jaagt op kleinere prooien, vooral knaagdieren, amfibieën en vogels, maar eet ook aas, afval en fruit.

Geen exoot
De term ‘exoot’ of ‘uitheemse soort’ is alleen van toepassing op soorten die door de mens buiten hun normale verspreidingsgebied gebracht zijn. In het geval van de goudjakhals is daar geen sprake van. De goudjakhalzen zijn hun areaal aan het uitbreiden of verleggen. Omdat de goudjakhals zijn nieuwe leefgebieden zelfstandig bereikt, geniet de soort bescherming onder de Europese Habitatrichtlijn. De goudjakhals staat vermeld op Bijlage V van deze richtlijn. Concreet betekent dit dat bejaging van goudjakhalzen wel mag worden toegestaan, maar op voorwaarde dat die bejaging niet in de weg staat aan het behouden of bereiken van een gunstige staat van instandhouding. Bovendien zijn EU-lidstaten verplicht de jakhalspopulatie(s) op hun grondgebied systematisch te monitoren (Trouwborst 2015).

Dit bericht is ook geplaatst op de website van IVN Oisterwijk: Zoogdier van de maand juni/juli 2019

brugbeesten en tunneldieren

In Goirle wordt een faunapassage gebouwd. Wil je weten waarom er een veilige oversteekplaats voor dieren komt? Dan is dit wellicht een leuke leestip: De Beestige Brug, een educatieve Suske en Wiske-uitgave, gemaakt rond ecoduct De Munt in Loenhout (B). Het stripalbum is online te lezen via Issuu.

© 2014 Standaard Uitgeverij/WPG Uitgevers België nv